modern yunanca, halk yunancası ya da yunanca söylenişiyle demotiki (yun. δημοτική "Đimotiki" okunur) 1976’dan beri yunanistan’ın ve kıbrıs rum yönetimi’nin resmi dilidir. yunanca (Ελληνικά - elinika) 3000 yıllık bir geçmişe sahiptir. hint-avrupa dil ailesine aittir. antik yunanca klasik yunan uygarlığının dili olarak kullanılmıştır. modern yunanca antik yunanca’dan oldukça farklı olmakla beraber köken olarak ona dayanır. yunanca, yunan alfabesi kullanılarak yazılır.
modern yunanca dünyada, çoğunluğu yunanistan’da olmakla beraber, avustralya, almanya ve amerika birleşik devletleri’nde yaşayan yaklaşık 15 milyon kişinin anadilidir. türkiye’de anadili yunanca olan yaklaşık 2000 rum olduğu sanılmaktadır. bunların hemen hemen hepsi istanbul, gökçeada ve bozcaada’da yaşar. günümüzde yunanistan ve kıbrıs’tan türkiye’ye göç eden yunanca (ya da rumca) konuşan (konuşabilen) kayda değer türk de vardır.
yunanistan’ın kurulmasıyla devletin resmi dili kathareuousa ilan edildi. okullar ve resmi dairelerde sadece bu diyalekt kullanıldı; ancak halk bu diyalekte yabancı olduğundan evlerde ve sokaklarda halk yunancası (demotiki) konuşulmaya devam edildi.
demotiki’de bir takım bozulmalar olunca 1964’de okullarda demotiki’nin de okutulmasına izin verildi.
bu çift dillilik 1976 yılına kadar devam etti. 1976’da yunanistan’da çıkan bir kanun ile kathareuousa devletin resmi dili olmaktan çıkartıldı ve demotiki resmi dil haline getirildi böylece okul, resmi daire ve evlerde konuşulan dilin aynı olması sağlandı.
1982 yılında kabul edilen ikinci bir kanunla politonik (polytonic) sistem terk edilip monotonik (monotonic) sisteme geçilmiştir. yani kelime üzerlerinde vurgulu heceyi belirtmek için kullanılan aksan işaretleri üç çeşitten teke indirgenmiştir. bu reform tutucu çevrelerce büyük bir tepkiyle karşılanmış ve "yunanca’nın katli" olarak yorumlanmıştır. bugün dahi tutucu çevreler hala politonik sistemi kullanmakta ısrar etmektedirler. fakat gazete, dergi, medya ve devlet yeni düzeni sürdürmektedir.
yunan ve türk kültürünün yüzyıllarca içiçe olması, kültürler arasında büyük etkileşim yaratmıştır. türkçe’deki meyve, sebze ve balıkçılık terimlerinin çoğu yunanca’dan dilimize girmiştir. birçok şehir ismi, denizcilik ile ilgili terimlerin çoğu yunan kaynaklıdır. bunun yanında yunanca’da da türkçe’den girmiş binlerce kelime vardır.
*
#615433
