kendisinden çok daha büyük bir cisim çevresinde, sistemini, kütle merkezi büyük cismin içinde kalacak biçimde dolanan doğal ya da yapay cisim. gökbilimde bu tanım örneğin güneş sistemi için, gezegenleri, kuyrukluyıldızları, asteroitleri, göktaşlarını ve gezegenlerin "ay"larını da kapsayacak biçimde genişletilebilirse de daha çok bu "ay"ları anlatmakta kullanılır. güneş sistemi'nin bilinen 32 "ay"ı içinde en büyüğü callisto'dur (jüpiter ıv). ay, çevresinde dolandığı gökcismine göre bilinen en büyük uydudur ve bu nedenle dünya-ay sistemi çoğu zaman bir çift gezegen sayılır. uyduların dolanım süresi (peryodu), merkezkaç kuvvetiyle kendisi ve çevresinde dolandığı cisim arasındaki çekim kuvvetini eşitleyerek bulunabilir. kütle merkezleri arasındaki uzaklık r, büyük cismin kütlesi m ve çekim sabiti g olmak üzere bu periyot (t), t2=4¹2r3/gm'dir.
dabadee 13.01.2007 15:17#179734