kimi üniversitelerin kimi fakültelerinde okutulan birtakım derslerden biri. tanım şeklini leni'den çaldım. itiraf ediyorum.
onun dışında türkiye'nin yani ülkemizin ekonomisidir, her bişeyidir. ara ara bu başlık altına uğramayı planlıyorum. kusura bakmayın lov!
ve misadenizle azıcık dalayım diyorum. son dönemdeki gelişmelere değineceğim ve kaçacağım.
ekonomiyle haşır neşir olan biri olarak, bir ülkedeki ekonomik krizlerin sebeplerinin yine ekonomide aranması gerektiğini söylemeliyim. bunu herkesin böyle düşünmesi lazım. mesela ülkemizde ekonominin önceki 3-4 yıllık sürece göre nispeten kötü gidişatı hakkında sayısız senaryo ve sebep duymuşsunuzdur. abd'deki mortgage krizinin tetiklediği global kriz süreci, komşu ülkelerdeki savaşlar, petrol fiyatlarındaki artış, kuraklığın da etkisiyle iyice artan gıda fiyatları, kapatma davası, ergenekonlar, darbeler, sarıkızlar, bunlarla tehlikeye giren siyasi istikrar, devamında gelen belirsizlik süreci...
esasında bunların hepsi ülkemizin ekonomisini etkilemiştir ki zaten çoğu da doğrudan ekonomiyle alakalı. fakat hani "eşeği sağlam kazığa bağlamak" diye bir deyim var ya, hah işte onun gibi siz de ekonominizi sağlam politikaya dayandırırsanız dış etkenler, kısa süreli fiyat artışları, global krizler.. sizi etkilemez. kısa vadede resesyon görülebilir ancak orta ve uzun vadede tınlamazsınız. kısa vadede etkilenmesinin sebebi de zaten yeni yüzyılın en bilinen gerçeği; globalleşme! globalleşme sayesinde her hareketiniz dünyayı, dünyanın her hareketi de sizi ilgilendirir oldu ya hani, o. sonuç olarak demem o ki, eğer ekonomik kriz yaşıyorsanız, bunun sebebini yine ekonomide hem de keni ekonominizde ararsınız. mesela, ne tip bir finansal krizse, ona ilişkin sebepler ararsınız, bankacılık kriziyse; bankacılık sisteminize, para kriziyse; para politikanıza bakarsınız gibi. bunların dışında siyasi olayları, ekonomik krizlere sebep olarak göstermek ciddi manada yüzeysel bir analiz olur. onu ben yapamam. eskiden çok yapardım da artık yapamam. bilinçlendiğimi varsayın.
dedik ya, eşeği sağlam kazığa bağlarsanız bir şey olmaz, ekonomiyle alakalı her şeyin cevabı yine ekonomide deyyu, fekaaaat üzülerek belirtmeliyim ki bu ülkede eşeğin yemini verenler ve sağlam kazığın üreticileri, eşeğin çalıştırıldığı işe ters. bu ülkede eşekle yapılan işler, onların pazar paylarını küçültmeye başladığı için edecekleri zararı da göze alarak; eşeğin yemini kesmeye ve eskisi gibi sağlam kazıklar yapmamaya başladılar.
benzetmeleri bir kenara bırakalım. son dönemde türkiye'de büyük sermaye sahipleri (daha çok uluslararası firmalar ancak yerliler de yok değil) hükümetin giriştiği kimi politikalardan rahatsız. çetin rekabet şartlarında küçük üreticinin veya küçük sermaye sahibinin ayakta kalabilmesi için hükümetin de önayak olmasıyla elemanlara ciddi destekler verilmekte. tabii bu dediğimi ergenekon'u dahi cıvıtan medya organlarında duymanız pek olası değil. ha çok büyük gelişmeler kaydedilmedi daha, ne bileyim, küçük sermayelerle yakın zamanda kurulup sanayii kompleksleri inşaa eden firmalarımız hala yok fakat ekomoninin son beş yıldaki gidişatı bu gibi gelişmelerin gerçekleşeceğini gösteriyordu. ta ki bu durumu büyük sermayedarlar farkedene kadar.
büyük sermaye sahipleri pazar paylarından feragat etmemek için ülke ekonomisini dahi zora sokacak spekülasyonlara hatta manipülasyonlara girişiyor. bana sorarsanız, ki şu an klavye önümde yani sormasanız da söyleyeceğim, örneğin yakın zamanda patlak veren pirinç mevzusu buna iyi bir örnekti. şahsen bilinçli olmakta fayda görüyorum. bunları da o yüzden yazıyorum. ne spekülasyon yapmak istiyorum ne de yukarıda da dediğim siyasi mevzuları ekonomik krizlere sebep olarak göstermek istiyorum ama bu mevzu ülkedeki hükümet muhaliflerinin finanse edilmesine kadar gider. aslında bu dediğim yüzeysel bir analiz sayılmaz ama aslı astarı ortaya çıkmadıkça şimdilik spekülasyon olarak kalmaya mahkum, kim bilir belki ortaya çıkar belli de olmaz yau. esas konuyla yakından alakalı bir haber linkini vereyim de sonuca sonra geçeyim.
http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=717000
hükümetin küçük sermaye sahiplerini desteklemesi, rekabet mantığına ters gibi gözükse de, değil. zira ortada rekabet zaten yok. halihazırda rekabet şartları korunuyor olsa zaten hükümetin desteklemesine gerek kalmazdı. o yüzden yapılanların, liberal politikalara ters olduğu yönünde bir hıbırlıkla lafa girilmesin, görmeyeyim.
hülasa, son dönemdeki krizimsi sürecin esas sebebi yine ekonomidir, detaya inersek pazar payı kavgasıdır, epeycene genel bir dönüşümdür diye şeyettiriyorum. ekonomide de siyasetteki gibi statükocular ve yenilikçiler var. statükocular pazar paylarını kaptırmak istemiyor, yenilikçilerse hakları olanı almaya çalışıyor. şimdilik kavga sürüyor, izleyip göreceğiz.
#982022