lafmacun org

soyarken ağlatan,yenince koku yapan sebze.

pazarda hep patatesin yanında yer alan, yemeğin yegane temsilcisidir.

zambakgiller familyasındaki allium cinsine dahil tüm bitkilerin genel adıdır. özellikle allium cepa türünü anlatmak için kullanılır ve bu anlamda "bahçe soğanı" olarak da adlandırılabilir. yumrusu ve yeşil yaprakları yemeklere tat vermek için kullanılır.

*



ayrıca bağışıklık sistemini de güçlendirir.hatta damar hastalıklarına iyi geldiği bile söylenmektedir.

fakir hammaddesi güzel sebze.sırf kokusu yüzünden dışlanan ayiiih soğan yemişsin denilerek yiyenide dışlayan zihniyete inat her gün 3 öğün yenmesi gereken güzel ülkemin saygı değer yiyeceği.

birde şöyle birşey var ;

<bkz: her kez soğan yer yemiyorum der>

binlerce yildan beri sogan ve sarimsak neredeyse tum yemeklere katilan sifa

verici birer sebze olarak kullanililiyor. salatadan tutun, her cesit pisirme

seklinde sogan yemeklerimizden eksık edilmiyor.



bilimsel olarak ispatlanmis bir gercek de, soganin icindeki cystein

maddesinin eczanelerde kuvvetli bir balgam sokucu olarak satilan ve

doktorlar tarafindan recete edilen mentopin ve asist gibi ilaclarin ana

maddesi ile aynidir. vucudumuzda uretilen cok guclu bir antioksidan olan

glutatyon’un uretimi icin soganin icinde bulunan cystein maddesinin sogan

veya sarimsak yiyerek alinmasi gerekiyor. cok kuvvetli bir antioksidan olan

glutatyon, bircok hastaligin sebebi sayilan serbest radikalleri hucre icinde

notralize etmektedir.



dunyanin her yerinde soguk alginliginda, bronsitte ortaya cikan oksurugun

giderilmesinde sogan, sifa verici olarak yeniyor. cok eskiden beri usutme,

oksuruk ve bronsit durumda ezilen bir sogana bir miktar su ve tatlandirici

olarak da az miktarda bal katilarak ilac olarak kullaniliyor. ayrica bocek

sokmalarinda olusan sisliklerin uzerine taze kesilmis sogan dilimleri

konmasi halinde, sisligin giderilmesinde yardimci oluyor. ayrica uyku

duzenleyici olduguna da inanilmaktadir.



soganin 100 graminda bulunan maddeler:



kalori degeri

kuru sogan - taze sogan : 36 kalori - 23 kalori

protein (gr.) : 1.3 gr.

yag (gr.) : 0.3 gr.

karbonhidrat : 8.1 gr.

su : 89 gr.

posa : 2 gr.

potasyum : 157 mg.

kalsiyum : 27 mg.

vitamin c : 10 mg.

folik asit : 54 mg.

vitamin : 0.3 mg.



kalp-damar hastaliklarini onlemede yardimci



her nefes aldigimizda cigerlerimize yarim litre hava dolar. bunun %20.7’si

oksijendir. oksijen alyuvarlarimiza baglanir ve kalbe gider. kalp, bu

oksijenli kani tum hucrelere pompalar. oksijen, hucredeki sekeri yakarak

yasam enerjisinin uretimi saglar. bu islem esnasinda oksijen molekullerinin

%1-5’i degisime ugrar ve vucut icin cok zararli hale gelir. biz bunlara

serbest radikaller diyoruz. bu serbest radikaller, her turlu hastaligin ve

de ozellikle de kalp-damar hastaliklarinin ve kanser cesitlerinin sebebi

sayiliyor. vucudumuzda bunlari zararsiz hale getiren enzim sistemi vardir.

kisinin bu enzim sistemi ne kadar guclu ise omru de o kadar uzun oluyor.

serbest radikalleri zararsiz hale getiren maddelere antioksidan diyoruz.

soganin icindeki quercetin adi verilen cok guclu bir antioksidan vardir.



finlandiya’da uzun suredir yapilan bir bilimsel arastirmada; quercetin’i

iceren sogan ve elmayi daha cok tuketen kisilerde kalp-damar hastaliklari ve

kanser olum oranlari daha dusuk bulundu. damar sertligi dolayisiyla

kalp-damar hastaliklarina neden olan kotu huylu kolesterol (ldl), serbest

radikaller tarafindan okside olmadan damar ceperine yapismiyor. sogandaki

quercetin maddesi kolesterolun okside olup damar ceperine yapismasina

engellenmesinde yardimci oluyor.



vucutta hucre icinde uretilen ve glutatyon adi verilen antioksidanin uretimi

icin sogan ve sarimsakta bulunan cystein maddesinin bu yiyeceklerle vucuda

girmesi gerekiyor. bu kuvvetli antioksidan, kanserin onlenmesine yardimci

olmaktadir. sogan ve sarimsak, akdeniz beslenme tarzinda cok

tuketilmektedir.



sigaranin neden oldugu idrar kesesi kanserinin onlenmesinde yardimci olur

ıdrar kesesi kanserinin baslica sebeplerinden biri sigara tuketimidir.

soganin icerdigi quercetin maddesi degisime ugrayarak kesenin ic derisini

kanserden koruyucu bir etki yapmaktadir. ıdrar kesesinde kansere neden olan

zehirli maddeler degisime ugramis quercetin maddesi tarafindan emilerek

kanser olusumunu geciktirmekte veya engellemektedir. sigara icenlerin

kanserden korunmalari icin sogani ve elmayi duzenli sekilde tuketmeleri

tavsiye edilir.



nasil tuketilmelidir?



her cesit pisirme seklinde yemeklere katilan soganin faydasi vardir.

pisirilmeden cig ve taze olarak tuketilen sogan cok daha sifa vericidir.



ne kadar tuketilmelidir?



haftada 3-4 defa yenen ½ sogan kalp-damar hastaliklarindan ve kanserden

korunmada yardimci olur.



not: e-posta yoluyla alıntıdır.

yesil mercimek yemeginin yaninda, tuza batirilma usulu ile cig olarak yenildiginde lezetine doyulmayan sebze.

soğanda bol miktarda a, b ve özellikle c vitamini, bol fosfor, iyot, silis, kükürt gibi vücuda çok faydalı maddeler, antibiyotik vazifesi gören esanslar ve hazım arttırıcı fermentler bulunduğunu kaydeden uzmanlar, kalp ve prostat bozukluğu, pankreas tembelliği (şekerliler), sinir zafiyeti, romatizma, cilt hastalıkları, cinsel iktidarsızlık, mide zayıflığı gibi hastalıklarda çok fayda verdiğini, bol idrar söktürdüğünü ve vücutta birikmiş su ve üreyi dışarı attığını bildiriyor. soğanın, vücuttaki fazla tuzu da dışarı attığını belirten uzmanlar, pankreası çalıştırarak insülin ifrazatını arttırdığını ve kanda şeker seviyesini düşürdüğünü kaydediyor.



fazla soğan yenen ülkelerde kanserin nadir görüldüğünü ve o ülke halkının uzun yaşadığını ifade eden uzmanlar, soğanın, karaciğeri ve bağırsakları dezenfekte edip zehirlerini temizlediğini ve gıdaların orada vücudu zehirlemesini önlediğini, bağırsak kurtlarını döktüğünü bildiriyor.



uzmanlar, ağızda soğan kokusunu gidermek için yemekten sonra biraz ekmek kabuğu veya maydanoz çiğnenmesinin yeterli olduğunu söylüyor. uzmanlar ayrıca, soğanın patateslerden ayrı, kuru, soğuk bir yere kaldırılması gerektiğini, çünkü soğan ve patatesin birbirini etkilediğini ve soğanın, patateslerden salınan nemle yumuşadığını hatırlatıyor.

kokusunu hiç alınmadan yendiğinde tadının elma ile aynı olduğu rivayet edilen sebze.

orjinal adı allium türleri

bilgi

zambakgiller familyasındandır. anayurdunun

güneydoğu asya olduğu sanılmaktadır. ancak, günümüzde dünyanın pek çok

yöresinde olduğu gibi, türkiye’de de yoğun biçimde üretilip tüketilmektedir.

40-80 cm. kadar boylanabilen soğan, türlerine göre iki ya da çokyıllık sebze

türü bir bitkidir. en çok kullanılan türü olan sofralık soğan (a. cepa), ikiyıllık

bitkidir. birinci yılında birbirinin içinden çıkan 40 cm. kadar uzunluktaki içi

boş yaprakları ve ikinci yılında da bu yapraklardan daha uzun bir sapın

tepesinde, mayıs-temmuz aylarında açan beyaz veya bazen leylak renginde

küçük çiçeklerden oluşan top şeklinde bir çiçek salkımı olur. bitkinin birinci

yılının ortalarında yapraklarının dip bölümü şişkinleşerek toprağın içinde bir

baş oluşturur. bu baş zamanla büyür ve dış kabukları kurur. toprağı kazılıp

sökülen başlara kuru soğan adı verilir. tohumlarıyla çoğaltılan soğanlarda

önce arpacık soğanı denilen küçük soğanlar üretilir. bunlar sökülüp bir kez

daha ekilerek önce yeşil soğan diye bilinen soğan yaprakları ve daha sonra

kuru soğan elde edilir. ama, kuru soğanın ekilmesiyle de yeniden soğan bitkisi

çoğaltılabilir. güneşli ya da kısmen gölgeli yerleri, hafif ve bitek topraklan

seven soğan bitkisi, verimsiz topraklara da dayanabilir.

soğanın bileşiminde uçucu ve sabit yağ, şekerler (sakkaroz, glikoz ve fruktoz),

fermentler, aminoasitler, demir, a, b ve bol miktarda c vitamini bulunur.

uçucu yağının içinde bulunan propil alliin maddesi, gözleri yakar ve yaşartır.

yeşil ya da kuru soğan, çeşni vermek üzere salatalara, yemeklere, peynir ve

sandviçlere katılır. ayrıca soğan çorbası ve yahnisi gibi yemekleri yapılır.

türk mutfağının vazgeçilmez bir ögesidir.

tibbi etkileri

ve kullanımı

sağlığa yararlı etkileri yaklaşık 4000 yıl önce çin’de bilinen ve kayıtlara geçen

soğanın, tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:

• idrar söktürücüdür. bedendeki toksinlerin atılmasında ve kanın

temizlenmesinde etkili olur.

• midevidir: iştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır.

• hafif müshil etkisi vardır.

• c vitamini yönünden zengin olduğu için bedenin savunma sistemini

güçlendirir. soğuk algınlığının atlatılmasında ve yüksek ateşin düşürülmesinde

etkilidir.

• son zamanlarda yapılan bazı araştırmalara göre, soğanın kalbi güçlendirdiği

ve koroner damarları genişlettiği ileri sürülmektedir.

bütün bu etkilerinden yararlanabilmek için, yeşil ya da kuru soğan, çiğ ya da

pişmiş olarak ve günlük diyete katılarak olabildiğince bol yenmelidir.

• ayrıca soğan böcek ve arı sokmalarında iyileştiricidir.

• çıbanların baş vermesini ve iyileşmesinin hızlanmasını sağlar.

arı ve böcek sokmalarında, önce sokma yerinde iğne varsa çıkarılır ve sokma

yerine kesik kuru soğan dilimleri bastırılır. çıbanların başına da yarım kuru

soğan bastırılır. böylece soğan buralardaki yangı ve şişkinliği geçirir,

iyileşmeyi hızlandırır.

kışın, vitamin deposudur. bir yemeğe tüm lezzeti veren o’dur. kuru fasulyenin yanında tuza batıra batıra yenilesidir.



ayrıca; kürdün elma’ sıdır.

<bkz: cücük>

yahnisi meşhurdur.

doğal aspirin.