pinaceae (çamgiller) familyasından avrupa'nın hemen her yerinde, kafkaslar, sibirya ve kuzey asya'da yayılış gösteren çam türü.

adını, levhalar halinde ayrılan gövde kabuğunun tilki sarısı renginden alır. narin gövdeli, sivri tepeli ve ince dallı bir ağaçtır. yetişkin bireylerinin boyu 40 metreyi aşar. iğne yaprakları ikili, mavi-yeşil, kıvrık, sık dizilmiş, genellikle 4-5 cm uzunkukta, uçları sivri, genellikle 2-3 yıl, nadir olarak da 4-5 yıl ömrü vardır. kozalakları mat gri-kahverengi, konik, kısa veya uzun saplı uçları aşağıya doğru yönelmiş, tek veya 2-3'ü bir arada, 3-7 cm uzunluk ve 2-4 cm genişliktedir. tohumları gri veya siyahımsı yumurta biçimindedir.
<bkz: iyide bundan banane>*

dolma, dolma, dolma, dolmaaa istiyorum diyen sevgiliye ok sarıcam diyen kız repliği.
<bkz: sarma>

adana'nın ilçesi. adana'da bulunan okulların bir kere de olsa oraya pikniğe gitmemiş olma ihtimalleri, dayak yiyen garibanın yılmaz'ı meseneden silmeme ihtimalinden daha azdır. gereksiz büyüklükte bir futbol sahası, 0.9 uç kalınlığında kale direkleri vardır.

kütahya ilinin, simav ilçesine bağlı bir köy.

<bkz: pinus sylvestris>

yetişme terine göre 20-40 metreye kadar boylanan narin ve silindirik gövdeli, sivri tepeli ve ince dallı; yahut da dolgun gövdeli, yayvan tepeli ve kalın dallı bir ağaçtır. bazen de fakir topraklarda kayalıklar üzerinde ve arktik rejyonlarda çalı halinde, bodur vaziyette bulunur.

genç gövdelerde, yaşlı ağaçların üst kısımlarında, kalın dallarda “tilki sarısı” rengindeki kabuk gayet ince levhalar halinde ayrılır. yaşlı gövdeler ise gri-kahverengi, kalın ve çatlıklıdır.

genç sürgünler yeşilimsi, ikinci yıldan itibaren gri-kahverengidir. 6-12 mm uzunluğundaki yumurtamsı – konik tomurcuklar kestane kırmızısı rengindedir, genellikle reçinesizdir; fakat kurak yetişme yerlerinde, tomurcuğun korunması için, üzerleri reçine ile örtülmüştür.

yetişme yerine göre boyları 3-8 cm arasında değişen iğne yaprakları mavi-yeşil renktedir. bunların uçları sivri-batıcı, kenarları ince dişlidir. dikkati çekecek derecede kıvrıktır.

dişi kozalak saplıdır, aşağıya sarkıktır. 2,5 – 7cm uzunluğundaki olgun kozalak asimetriktir, ışık gören tarafı daha fazla gelişmiştir ( çarpıktır ) ; rengi boz mattır, dar yumurtamsı – konik biçimindedir; ışık alan tarafındaki apofizler çıkıntılıdır, çengel gibi geriye, yani sapa doğru kıvrıktır, 3-4 mm uzunluğundaki siyahımtrak veya koyu gri renkli elipsoidal tohumları, kendisinden 3-4 defa daha uzun kanatlar kıskaç gibi kavramışlardır.

genellikle kuvvetli bir kök sistemi kurar. gelişen ana ve diğer yardımcı kökler sarıçamı fırtınalara karşı çok dayanıklı kılar.

çok çeşitli kullanış yerine sahip bulunan çok kıymetli odunları oldukça dayanıklı ve reçinelidir. yıllık halkalar belirgindir; diri odun açık sarı, öz odun koyu renklidir. sarıçam’ın diri odunu karaçamınkinden belirgin olarak dardır. odunları çok kolay işlenir, düzgün ve parlak bir satıh verir; boya, cila ve tutkalı son derece kolay kabul eder; çiviye dayanıklıdır ve çiviyi iyi tutar.

ingiltere ve özellikle kuzey avrupa ülkelerinde sarıçam odunları en yaygın ve çok çeşitli yerlerde kullanılmaktadır. ilginç olduğu için bunlardan birisi örnek olarak verilmiştir: hızlı ve sürekli ( ağır ve yoğun ) bir trafiği bulunan londra’daki westminister bridge’nin kaldırımları kreozotlanmış sarıçam parkeleri ile kaplanmıştır ve bunlar en erken 13 yılda bir değiştirilmektedir.

sarıçam hafif kumlu toprakların ağacıdır. mineral maddeler ve nem bakımından isteği fazla değil ise de, derin ve gevşek toprakları sever. ışık ihtiyacı fazladır.

mevcut çam türleri içerisinde en geniş coğrafi yayılışa sahip olanlardan birisidir. iklim bakmından hemen avrupa’nın bütün rejyonlarında bulunur ve arktik mıntıkaya kadar dayanır. iskoçya’dan başlayarak bütün alplerde ve yüksek dağlarda yukarı orman sınırına kadar ulaştığı gibi, kuzeyde de 70 nci coğrafi enlemdeki son orman sınırına kadar yayılır. asya’da da geniş alanlar kaplar. çok değişik iklim ve edafik koşullar altında yetişen sarıçam birçok alttür, varyete ve formalara sahip, çok kompleks bir türdür. kasaplıgil bir çalışmasında, sarıçamın monografisini yapmış olan pravdin’in sınıflamasına yer vermiştir. pravdin, coğrafi ırkların varyasyonlarını esas alarak sarıçamı 5 alttüre ayırmıştır:


1- p.sylvestris l.ssp. sylvestris
batı avrupa, rusya’nın avrupa kısmı kırım ve kafkasya

2- p.sylvestris l.ssp hamata ( steven ) fomin.
kırım, kafkasya, anadolu.

3-p.sylvestris l.ssp lapponica fries
avrupa ve asya’nın kuzeyi, 62 derece kuzey enlemin kuzeyi.

4-p.sylvestris l.ssp sibirica ledeb.
asya 62-52 derece kuzey enlemleri arası.

5-p.sylvestris l.ssp kulundensis sukaczew
52 derece kuzey enleminin güneyi; asya’da, rusya steplerine geçiş zonları.

bu sınıflandırmaya göre, sarıçamın bir alttürü, ssp.hamata fomin ülkemizde doğal olarak saf ve karışık ormanlar kurmaktadır. şüphesiz, bu alttürün de, değişik ekotipik varyeteleri ve büyüme formları vardır. nitekim eliçin’in (1972) yapmış olduğu bir çalışmasında ; “dalları aşağıya sarkık”, “dalları horizontal”, “dalları yukarıya doğru dik çıkmış” veya “piramidal” gibi birtakım formları saptanmıştır.

avrupa’da batı orijinli olanlar, az kar yağması dolayısıyla, genellikle geniş tepeli, fazla düzgün gövdeli değildir. buna karşılık, doğu ve kuzey bölgelerde yetişenler sivri tepeli, ince dallı ve düzgün gövdelidir. iskandinav ülkelerinin sarıçamları “ladin” görünümündedir. ticaret aleminde en değerli ve aranan sarıçam, baltık sahillerinde yetişen “riga” çamlarıdır. ülkemizde de eskişehir; çatacık; karabük; keltepe, büyükdüz, karabük – yenice, bolu, aladağ, kastamonu, ayancık dolaylarındaki ormanlarda boylu ve düzgün gövdeli, sivri tepeli sarıçamlar vardır.

sarıçam, ülkemizde saf ve karışık olarak bir milyon hektara yakın bir saha üzerinde yapılmıştır. kuzeydoğu anadolu ardahan, oltu, posof, sarıkamış dolaylarında çoğunlukla saf, yalnızçam dağlarında saf veya ladin ve göknar gibi diğer ağaç taksonları ile karışık olarak geniş ormanlar kurar. kuzey anadolu’daki yayılışına batı yönden devam eder. kesintili olarak bursa, eskişehir ve kütahya dolaylarına kadar gelir. orta anadolu’da, akdağmadeni civarında büyük, kayseri – maraş arasında pınarbaşı dolaylarında yedi küçük ada halinde bulunur ( kayacık, 1980, eliçin, 1972).