asıl adı mehmet raşit öğütçü olan orhan kemal, 15 eylül 1914’te adana’nın ceyhan ilçesinde doğdu. babası, 1920-1923 döneminde birinci b.m.m.’de milletvekilliği, 3 mayıs 1920’de vekiller heyeti’nde adliye bakanlığı yapan ve 26 eylül 1930’da adana’da ahali cumhuriyet fırkası’nı kuran abdülkadir kemali bey’dir.
partisinin kapatılması üzerine 1931’de suriye’ye kaçan babasının yanına ailece gidince, orta son sınıftaki öğrenimini yarım bıraktı. daha sonra burada bir basımevine işçi olarak girdi. bir yıl kadar suriye ve lübnan’da kaldı. 1932’de türkiye’ye dönünce, adana’da çırçır fabrikalarında işçilik, dokumacılık, katiplik, ambar memurluğu yaptı. 5 mayıs 1937’de evlendi. nisan 1938’de kızı yıldız doğdu. aynı günlerde niğde’de askerlik görevine başladı. burada, “yabancı rejimler lehine propaganda ve isyana muharrik” suçundan yargılanarak, 27 ocak 1939’da beş yıla hüküm giydi kayseri, adana ve bursa cezaevlerinde yattı. 1940 yılı kışında bursa cezaevi’nde nazım hikmet’le tanıştı.
26 eylül 1943’te tahliye olunca adana’ya döndü. karataş’ta toprak taşıma işinde bir ay amelelik yaptı. 14 nisan 1944’te devlet demiryolları’nda “muvakkat hamal”olarak çalıştı. aynı yılın haziranın da güzel izmir nakliyat ambarı’nda iş buldu. bir sure sonra bu işten de çıkarıldı.
1945 yılı yazında kilis’e giderek, kalan 35 günlük askerlik görevini tamamladı. çorum’a sürgüne gönderildi. babasının, dönemin başbakanı recep peker’e telgraf çekmesi üzerine, 26 ekim 1946’da bırakıldı. adana’ya dönünce sebze nakliyeciliği, verem savaş derneği’nde katiplik yaptı. bir süre sonra işsiz kaldı.
17 nisan 1950’de ailece istanbul’a yerleşti. istanbul’da geçimini yazarlıkla sağladı. 7 mart 1966’da bir ihbar üzerine iki arkadaşıyla birlikte tutuklandı. “hücre çalışması ve komünizm propagandası’ yaptıkları gerekçesiyle tevkif edilerek sultanahmet cezaevi’ne gönderildi. 7 nisan’da türk edebiyatçılar birliği, gen-ar tiyatrosu’nda 30. sanat yılı nedeniyle bir jubile düzenledi. toplantıda melih cevdet anday, yaşar kemal ve james baldwin birer konuşma yaptı. bilirkişice verilen; “suç teşkil eden bir cihet bulunmadığı hususundaki rapor üzerine 13 nisan 1966’de serbest bırakıldı. 17 temmuz 1968’de bu davadan beraat etti.bulgar yazarlar birliği’nin çağrısı üzerine gittiği sofya’da, tedavi edilmekte olduğu hastanede 2 haziran 1970’te öldü.
#139412