olağanüstü hal bölgesini yöneten validir. bu konuda ilk akla gelen kişi hayri kozakçıoğlu'dur.
atanması ve bağlılığı
olağanüstü hal bölge valiliğine, valilik sıfat ve ünvanı ile 657 sayılı devlet memurları kanununun değişik 59 uncu maddesine göre, bakanlar kurulunca, atama yapılır. bunlardan emekli olanların emekli aylığı kesilmez. olağanüstü hal bölge valisi, içişleri bakanına bağlı olarak görev yapar. bakanlar kurulunca olağanüstü hal bölge valiliği kaldırılabilir veya sınırları değiştirilebilir.
valiliğin teşkilat yapısı
olağanüstü hal bölge valiliği ihdas edilen il'lerde olağanüstü hal bölge valisi ihtiyaca göre gerekli teşkilatı kurmaya ve hizmetin gerektirdiği bina, tesis, araç, gereç, personel ve diğer her türlü hizmeti kamu kurum ve kuruluşlarından sağlamaya yetkilidir. bu konudaki talepleri ilgili kuruluşlar derhal yerine getirmekle yükümlüdür.
mahallinden temini mümkün olmayan araç, gereç, personel ve mali destek talepleri içişleri bakanı aracılığı ile ilgili kuruluşların merkez teşkilatınca sağlanır. bakan gerektiğinde bu konuda bakanlık müsteşarını veya müsteşar yardımcılarını görevlendirebilir. bu amaçla gerek olağanüstü hal bölge valisinin, gerekse diğer kuruluşların yapacakları her türlü harcamalar 1050 sayılı muhasebei umumiye kanununu, 2886 sayılı devlet ihale kanunu ile 832 sayılı sayıştay kanununa tabi olmadığı gibi her türlü vergi, resim, harç ve katma değer vergisinden de muaftır.
görev ve yetkileri
a) bölgedeki il'ler arasında koordinasyonu ve işbirliğini sağlar.
b) özel ve genel kolluk kuvvetleri olağanüstü hal bölge valisinin emir ve komutası altındadır. vali bunlardan hangilerinin il valilerinin kontrolunda, hangilerinin doğrudan kendi kontrolunda olacağını tesbit eder.
c) olağanüstü hal bölge valisi, bölgesi içinde özel ve genel kolluk kuvvetlerinin yerlerini sürekli veya geçici olarak değiştirebilir.
d) olağanüstü hal bölge valisi, jandarma asayiş komutanlığına, bu kanun hükmünde kararnamenin 1 inci maddesi doğrultusunda görev verir.
olağanüstü hal bölge valisine karşı sorumlu jandarma asayiş komutanlığı emrine giren veya harekat komutasına verilen diğer kuvvet birlikleri (jandarma sınır birlikleri dahil) emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin sağlanmasında genel kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu kanuni yetkileri haizdirler.
e) olağanüstü hal bölge valiliğinin görev alanında bulunan milli istihbarat teşkilatı, bu kanun hükmünde kararnamenin 1 inci maddesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak kaydı ile, olağanüstü hal bölge valisine karşı sorumludur.
f) görev alanına giren il'lerde, askeri birliklerce olağanüstü hal bölge valilerine sağlanacak yardım ve desteğin şekli ve miktarı önceden planlanır. valinin bu yardım ve destek talepleri mahalli komutanlarca zamanında yerine getirilir.
g) yeniden düzenlenen bent: 09/05/1990 - khk - 425/4 md.) olağanüstü hal bölge valisi, görev alanı içindeki illerde genel güvenlik, asayiş ve kamu düzeni bakımından çalışmalarında sakınca görülen veya hizmetlerinden yararlanılamayan kamu personelinin yer değiştirmesini veya görev alanı dışında geçici veya sürekli görevlendirilmesini ilgili kurum veya kuruluşlardan isteyebilir. bu istekler derhal yerine getirilir. bu personel hakkında kendi özel kanunlarındaki hükümler uygulanır.
h) olağanüstü hal bölge valisi güvenlik yönünden gerekli düzenlemeleri yapabilmek için geçici veya sürekli olarak görev alanı içinde bulunan köy, mezra, kom ve benzeri yerleşim birimlerini boşalttırabilir, yerlerini değiştirebilir, birleştirebilir ve bu maksatla gereken kamulaştırma ve diğer işlemleri re'sen ve ivedilikle yapabilir.
i) olağanüstü hal bölge valisinin emrinde bulunan güvenlik kuvvetleri hakkında bu görevlerinden ötürü memurin muhakematı hakkında kanuna göre işlem yapılır.
j) olağanüstü hal bölge valisi, emrindeki kuvvetleri gereğinde mücavir il'lerde harekatın takibi maksadıyla görevlendirebilir. gerekli tedbirlerin alınmasını mücavir il valilerinden isteyebilir, bu istekler ilgili valiler tarafından derhal yerine getirilir. mücavir il'ler olağanüstü hal bölge valisinin talebi, içişleri bakanının teklifi, başbakanın onayı ile belirlenir.
k) olağanüstü hal bölge valisi, bölge kapsamındaki illerde sıkıyönetim askeri mahkemelerince tutuklanan sivil kişilerin sivil tutukevlerinde muhafaza edilmelerine karar verebilir. bu suretle muhafaza edilen sivil tutuklular hakkında sivil tutukevleriyle ilgili hükümler uygulanır.
olağanüstü hal bölge valisi bu yetkilerden gerekli gördüklerini görev alanındaki il'lerin valilerine ve jandarma asayiş komutanına devredebilir.
içişleri bakanı bu yetkilerden gerekli gördüklerini re'sen kullanabileceği gibi bölgede görevli sorumlular hakkında usulüne göre soruşturma açmak, açtırmak ve görevden uzaklaştırmak yetkisine de sahiptir.
kaynak :
olağanüstü hal bölge valiliği ihdası hakkında kanun hükmünde kararname
khk'nin tarihi - no: 10/07/1987 - 285
yetki kanunu tarihi - no: 25/10/1983 - 2935
yayımlandığı resmi gazete tarihi - no: 14/07/1987 - 19517
#692777