cemiyet; bölgesel bir amaca dayanarak ortaya çıkmış olmakla beraber karadeniz kıyılarında hak iddia eden pontusçu rumlara, ayrıca ermenilere karşı mücadele ediyordu.12 şubat 1919'da kurulan bu cemiyetin başkanlığını trabzonlu barutçuzade ahmet hoca yapıyordu. "istiklâl" adlı gazetelerini çıkararak rum iddialarının çürüklüğünü, ermenistan hayalinin boş olduğunu yurttaşlara ve dünyaya duyurmaya çalışmışlardır.

cemiyet mensupları erzurum kongresi'ne iştirak ederek kongre sonunda kurulan şarkî anadolu müdafaa-i hukuk cemiyetine katılarak çalışmalarını genişletmişlerdir.

alıntı.