asıl adı ahmet şefik mithat paşa olamkla birlikte 18 ekim 1822- 8 mayıs 1884 tarihleri arası yaşamıştır.çocukluğunu istanbul'da ve babasının naip olarak bulunduğu vidin ve loveç'te (lofça) geçirdi. özel eğitim gördü. 1834'te divan-ı humayün kaleminde görev aldı. burada kendisine midhat mahlası verildi.1842-46 arasında tahrirat katibi yardımcısı olarak şam ve sayda'da, 1846'dan sonra divan katibi olarak konya ve kastamonu'da görev yaptı.1854'te sadrazam olan kıbrıslı mehmed emin paşa tarafından rumeli'de yaygınlaşan isyan ve eşkiyalık olaylarını bastırmak gibi, yerine getirilmesi güç bir işle görevlendirildi. bulgaristan'da düzeni sağladıktan (1857) sonra, avrupa'nın başlıca kentlerini kapsayan altı aylık bir inceleme gezisine çıktı. istanbul'a dönüşünde serasker rıza paşa ile birlikte kuleli olayı(1859) olarak bilinen ve abdülmecid'i devirmeyi amaçlayan suikast girişiminin soruşturmasını yürütmekle görevlendirildi.başarılı reformlarından dolayı, abdülaziz tarafından uygulamaları doğrultusunda genel bir reform programı hazırlamakla görevlendirildi.ziraat bankası'nın çekirdeğini oluşturan memleket sandığı'nı kurdu. vergi türlerini ve yükümlülüğünü azaltan düzenlemeler yaptı. niş valisiyken açtığı ıslahhane adlı sivil teknik okulları yaygınlaştırdı.<bkz: mithat paşa endüstri meslek lisesi>istanbul emniyet sandığının ve ilk sanayi mektebinin kurulmasına öncülük etti. 1869'da vali olarak bulunduğu bağdat'ta da başarılı reformlar yaptı. temmuz 1872'de abdülaziz tarafından mahmud nedim paşa'nın yerine sadrazamlığa getirildi. fakat saraydan bağımsız, bir tutum izlediğinden, bu makamda yalnızca üç ay kalabildi. 1873 başlarında adliye nazırlığına getirildi. temsili meclisin gerekliliğine ilişkin layiha hazırlaması üzerine eylül 1873'te selanik valiliğine atanarak merkezden uzaklaştırıldı. 1875'te yeniden adliye nazırı olduysa da sadrazam mehmed nedim paşa'yla görüş ayrılığı nedeniyle üç ay sonra istifa etti.ıı. abdülhamid tarafından 17 aralık 1876'da sadrazamlığa atanan midhat paşa, uzun süreden beri üzerinde çalıştığı ve ziya paşa ile namık kemal'in katkılarıyla tamamladığı anayasa taslağını padişaha sundu. "kanun-ı cedid" adlı bu taslağı geri çeviren ıı. abdülhamid, fransız anayasasını çevirterek yeni bir taslak hazırlattı ve padişaha "tehlikeli kişileri" sürgüne gönderme yetkisi veren, ünlü 113. maddeyi de ekletti. kanun-i esasi olarak bilinen anayasa, kesin biçimini aldıktan sonra, padişahın hatt-ı hümayunuyla kabul ve ilan edildi. (23 aralık 1876) midhat paşa'nın saraya karşı tutumundan rahatsız olan ıı. abdülhamid, midhat paşa'yı 5 şubat 1877'de sadrazamlıktan alarak ülkeyi terk etmesini emretti. bir süre avrupa'da kalan ve ertesi yıl girit'e dönmesine izin verilen midhat paşa, aralık 1878'de suriye valiliğine atandı. abdülaziz'in öldürülmesi ile suçlanarak, mütercim mehmed rüşdi paşa ile birlikte sorguya çekilmesi kararı alınınca izmir'de fransız konsolosluğuna sığındı (1881). ama kısa bir süre sonra hükümetin güvence vermesi üzerine teslim oldu. yıldız mahkemesi olarak bilinen yargılamada, abdülaziz'in ölümüne neden olmaktan suçlu bulundu ve ölüme mahkum edildi. ingiltere'nin müdahalesiyle cezası ömür boyu hapse çevrildi ve taif'e gönderildi. ıı. abdülhamid'in emriyle 8 mayıs 1884 gecesi öldürüldü.
<bkz: mithatpasa kiz meslek lisesi>
<bkz: mithatpaşa endüstri meslek lisesi>
#474326
