büyük ve ünlü sufi tarikatlarından biri. adını kurucusu sultan veled'in babası ve tarikatın ilkelerini oluşturan mevlana celaleddin rumi'den (mevlana) alır.
mevlana bir tarikat kurmamış olsa da bunun temellerini attı. dostlarıyla birlikte sohbet toplantıları düzenler, bu toplantılarda dini konuşmalar yapılır, müzik dinlenir ve sema yapılır ve zikredilirdi. zamanla mevlana'nın fikirleri yayıldı ve toplantılarına katılmak isteyenlerin sayısı arttı. bu kişilerin bazıları iran ve arabistan gibi yabancı ülkelerden geliyorlardı. mevlana, toplantılara düzen vermek için bazı kurallar koydu. bu düzen, mevlevilik tarikatı ritüellerinin kökenini oluşturacaktı.
mevlana'nın oğlu sultan veled postnişin (şeyh) olduktan sonra bir tarikat merkezi (tekke) inşa edildi. bu tekkede kur'an ve mesnevi okunuyor, sema yapılıyordu. zamanla tarikat diğer illere, hatta komşu islam ülkelerine de yayıldı. böylece mevlevilik en yaygın sünni tarikatlardan biri haline geldi. mevlana'nın, yakınları ve dostlarının defnedilmiş olduğu konya'daki yeşilkubbe (kubbei hadre), tarikatın manevi merkezi halini aldı. bugün de pek çok müslüman bu türbeyi ve yanındaki tekkeyi ziyaret etmektedir.
mevleviliğin başlangıcında, sema ayini dervişlerin vecde gelmesiyle başlıyordu. ulu arif çelebi zamanında semadan önce kur'an ve gazeller okunmaya başladı. sema ayini mukabele denilen günümüzdeki şeklini 15.yy'da pir adil çelebi zamanında aldı.
#800987