mem u zin

ağanın kızına aşık olan mem ile zin'in sevdasını anlatan kürt destanıdır. hülasa leyla ile mecnun gibi bir şeydir. dilleri farklı da olsa anlattıkları birdir: içinde aşk vardır, acı vardır, kavuşamamak vardır.
aşıkların mezarları ise cizre'de bulunur.

ayrıca;
umut elçi tarafından çekilen 1991 yılı çıkışlı ilk kürtçe filmdir. türkçe alt yazılı olmakla birlikte ilk önce yasaklanmış sonra tekrar gösterime girmiştir.

ahmed hâni'nin 17. yüzyıl'da yazdığı ünlü manzum eseri. kürtçenin kurmanci lehçesiyle yazılmıştır.

birbirine aşık olan ancak kavuşamayan iki gencin trajik öyküsünü anlatır. bu hikaye milattan çok önceden bu yana halk arasında söylenen ve mitolojik nitelik kazanan bir destandır. ozan bu destandan ilham alarak o hikayeyi kendi çağının yaşantısına göre somut bir kalıba dökmüş, çağdaş bir uslupla yazmıstır. bu suretle hem destanı kaybolmaktan kurtarmış, hem de insanliğa ölmez bir eser armağan etmiştir.

bu eserde mem ve zin'in aşkı etrafında çağının yaşantısını, o zamanın sosyal, kültürel ve idari durumunu da güçlü bir maharetle tasvir etmiştir.

iyiliği, doğruluğu, suçsuzluğu, zayıflığı ve çaresizliği mem ve zin'in şahsında toplayarak; kötülüğü, dalkavukluğu, fitneciliği ve ikiyüzlülüğü de bekir karekterinde somutlaştırarak gözler önüne sermişti.

ehmedé xani nin 17 yy yazdıgı eser.
umut elci tehditlere ragmen filmi tamamlamıstır.musa anterde filmde rol almıstır.
filmin muziklerini mazlum cimen yapmıstır.ozellikle gerdek uzuntuyu acıyı caresizligi cok iyi anlatan bir sarkı.

mem'in dicleye seslenişidir:

ey şıbhetê eşkê min rewane! / ey benim gözyaşlarım gibi dökülen nehir!
be sebr û sıkünî aşiqane / ey âşıklar gibi sabırsız ve sükûnetsiz nehir!
bê sebr û qerar û bê sıkûnî / sabırsız, karasız ve sükûnetsizsin,
yan şıbhetê min tu ji cinûnî? / yoksa benim gibi sen de deli misin?
qet nine jibo tera qerarek / senin için hiçbir karar kılmak yok,
xalıb di dilê tedaye yarek. / galiba senin gönlünde de bir yar var.

1-ahmede xani nin 1600 lü yıllarda yazdığı halk arasında bilinen bir kürt destanıdır.

leyla ile mecnun hikayesiyle benzerlik gösterir.kişiler çevresinden o dönemi yaşayışına ve toplum düzenine ışık tutar.

2-umut elçi yönetmenliğinde çekilmiş,ahmede xani nin kitabının filmidir.yalçın dümer,halil ergün... gibi sanatçılar rol almıştır.filmin orjinal dili kürtçedir.bir süre yasaklı kalmıştır,engellemelerle karşılaşmıştır,daha sonra gösterime girdiğinde büyük gişe yapmıştır.

sanırım yasak hala devam ediyor;çünkü koca internet aleminde böyle önemli,gişe yapmış bir filmi bulamıyorum.böylesine büyük bir aşk destanını hiçkimsenin herhangi bir platformda paylaşmaması beni şaşırtmıştır.ama ben çözücem bunu,valla bak..altyazılı olursa eğer,neden olmasın;

<bkz: roj tv ye mecbur kalmak>

ilk izlediğimde gözyaşlarımı tutamadığım , müzikleriyle (gerdek_ mazlum çimen) de sinema tarihine yazılan bir film.

yönetmen: ümit elçi
senaryo yazarı: ümit elçi , sadık karlı , hamza özbal
yapım yılı: 1991
yapımcı :kadir yılmaz
müzik: mazlum çimen

oyuncular
yalçın dümer
meltem doğanay
halil ergül
füsun demirel
erdal gülver
levent güner
eser giray
erkavim yıldırım
payri palta
nuri tuğ
betül arım
hayri alan
perihan duygun
musa anter

eser;
ehmedé xani (1600 yıllarında yazdığı bir aşk destanı)

mehmet le zini nin aşkıdır. anneme adını veren destandır. zini, güzeller güzelidir.

kitap ve filmden başka aynı zamanda mazlum çimen'in filme yaptığı enstrümantal eserin adı. 7.01 dakika uzunluğunda oldukça etkiyleyici bir eser.hele ki filmi izlemişseniz.