lafmacun org

tarihçi ütefekkirdir kitapları bir çok bilim için önayak olmuştur

1332-1406 hicri 732 / 808 yılları arasında yaşamış bir islam bilginidir.

tarihi subjektiflikten kurtarıp objektif olmasını sağlayan ilk kişidir. tarihe sosyolojik bir içerik kazandırmak isteyen ilk düşünürdür. toplumların gelişmesini nedenlerle ve nedenlerarası ilişkilerle açıklamaya çalışmıştır.



toplumların da canlılar gibi doğup, gelişip, öldüğünü söyler. toplumsal evrimin evrensel yasalarını buluduğunu sanmıştır. ona göre her toplum göçebelik, kabile yaşamı, kentsel devlet aşamalarından geçer. tarih toplumsal değişmeler üzerinde yoğunlaşmalıdır.



coğrafi, iklimsel, ekonomik koşullarla üretim biçimlerinin, bireyleri ve toplumları köklü bir şekilde nasıl etkilediklerini göstermiş, toplumları üretim biçimlerine göre sınıflandırma düşüncesini getirmiştir.



ibn tufeyl, ibn rüşd, ibn’ül arabi’yi benimser. ibn tufeyl, ibn rüşd gibi rasyonalisttir; ibn’ül arabi gibi vahdet-i vücutçudur, ama hurafelere inanmaz. hurufiliğe karşıdır.



yedi bölümden oluşan kitab-ı iber adlı eseri vardır. eserin en önemli kısmı giriş kısmı olan mukaddimedir. kitabında sosyoloji, felsefe ve pozitif bilimler görülür. kitabın yazılması, ibn haldun’un ispanya’dan kuzey afrika’ya seyahati sırasında bir felaket sonucu ailesini, karısını, servetini kaybedip içine kapanmasıyla kendini çalışmalarına verdiği sıraya denk gelir.



kadılık,elçilik, kütüphanecilik görevlerinde bulunur. kendisine kütüphanecilerin en büyüğü anlamına gelen "allame kütüphanecisi" adı verilir. sınır boylarında yaşayan kabilelerin başkanlığını yapar. böylece bir çok toplumu tanır. coğrafyayı, iklimi, ülkeleri tanıyıp insanlar üzerindeki etkilerini açıklar/bilir. örneğin:



yahudiler içine kapanık, sahtekar gözükür. bunun sebebi din adamlarının onları dışlayıp, suçlamasıdır.



ayrıca araplar da iyi fatihler değildir. fethettikleri yerlerin geleneğine, göreneğine uyamadıkları için böyle söyler. türkler ise iyi fatihlerdir, çünkü insanları tanıyıp idare etmede yeteneklidirler. kahire’nin bilim yeri olmasındaki sebep türklerin oraya yaptığı katkılardır.



laik idare sistemini savunmuştur. siyasi baskıların insandaki maddi-manevi gelişimi olumsuz etkilediğini söylemiştir.



felsefesinde hazeriler(yerleşikler), bedeviler(göçebeler), ümran(medeniyet), asabiyet(kan bağı) terimleri vardır.

devletleri insana benzetmesi ile ünlüdür.

mevsimlerin insanlar üzerinde olan etkisini dile getirir.

sosyolojinin kurucusu kabul edilir.

tarih ile ilgili yazdığı kitabın önsözü, onun popülerliğini artırmıştır.