bölgesel olarak toplanmıs fakat alınan kararlar itibari ile ulusal olmus kongredir. mustafa kemal'in kongreye katılabilmesi icin baska birisi istifa ettirilmiştir.

alınan kararlar;

- ulusal sınırlar icerisinde vatan bir bütündür parcalanamaz.
(misak i milli'den ilk kez bahsedildi)

-manda ve himaye kabul edilemez.

-azınlıklara sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıklar verilemez

- istanbul hukumeti görevini yapmazsa anadoluda gecici bir hukumet kurulacaktır.

(ilk kez yeni hükümetten söz edilir)

-mebusan meclisi toplanmalıdır.


ayrıca da bu kongreden sonra temsil heyeti kuruldu.

23 temmuz ile 7 ağustos 1919 tarihleri arasında düzenlenmiştir.

amasya genelgesinin ardından tokat ve erzincan'a geçerek temaslarını sürdüren mustafa kemal; kazım karabekir'in daveti üzerine erzurum'a gitmiştir.
3 temmuz'da erzurum'a gelen mustafa kemal 7-8 temmuz'da aldığı geri dön çağrısına yine red cevabı verince resmi olarak görevinden alınmıştır.

resmi görevinin sona ermesinden sonra en büyük destek kazım karabekir paşa'dan gelmiştir. kendisi "ben ve kolordum emrindeyiz paşam" diyerek bağlılığını bildirmiştir.

erzurum kongresinin toplanma nedenleri:
doğu'da bir ermeni devletinin kurulmasını engelleme isteği
karadeniz'in doğusunda devlet kurmaya çalışan rumlara engel olma düşüncesi
doğu illerinin işgal edilmesini önlemek
doğuda kuvvetleri bu kongre ile birleştirme çabası

kongre başkanı: mustafa kemal
erzurum kongresine katılan iller: bitlis, erzurum, sivas, trabzon ve van
üye sayısı: 54
kongrenin toplanmasında etkili olan cemiyetler: şark vilayetleri müdafaa-i hukuk cemiyeti, trabzon müdafaa-i hukuk cemiyeti

bu kongre toplanış şekli açısından bölgesel, sonuçları açısından ulusaldır.

ilk olarak 10 temmuz'da toplanması kararı alınmış ama bazı illerin delegelerinin çeşitli nedenlerle gelememesi ve kongrenin basılacağı haberleri üzerine ancak 23 temmuz'da toplanabilmiştir.

14 gün sürmüştür. kongre sonucunda mustafa kemal başkanlığında 9 kişilik temsilciler kurulu seçilmiştir. (heyet-i temsiliye)