cumle

ilkokuldan beri asla unutmadığım tek ezber tanım:
bir duyguyu, bir düşünceyi, istek ve arzularımızı tam olarak anlatabildiğimiz söz topluluğuna cümle denir.

<bkz: tümce>

bir müzik yapıtının özünü, içeriğini yansıtacak özellikte; fakat çok küçük bir bölümü, parçası anlamına da gelir.

<bkz: devrik cümle>

tek bir kelime bile bir cümle sayılabilir. örnek:

"sustu. karşısında bir kapı vardı. zile doğru gitti eli. utandı. geri dönmek istedi".

"dürrük kelimesi bir sevgi cümlesidir" ifadesindeki abukluğu aklamak üzere kendisine yeni tanımlar ve ara yollar türetilen, bu uğurda "her kelime bir cümledir" önermesinin sapkınlığına kurban edilen şeydir cümle.

atıyorum, iki örnek: sustu ve utandı başlı başlarına birer cümledirler, çünkü, bakın ne kadar zor farkedilen ve hassas noktadır bazıları için, bu ikisi çekimli fiillerdir. "ahmet sustu" ve "canan utandı" gibi daha geniş cümlelerin, özneler (muhtemelen daha önce tanımlandıkları için) ayıklanarak kısalmış halleridir aslen.

dürrük ya da tencere gibi sözcükler ise, bir soruya cevap teşkil etmek üzere, yani kullanım amaçları önceden tayin edilmiş biçimde yazılmadıkları sürece hayatta cümle olamazlar tek başlarına... *

bazen, (aynısı) birden fazlaca söylendiğinde etkisi azalan şeydir.