lafmacun org

gokturk devletinin kurucusu..

göktürkler tarih sahnesine çıktıkları sıralarda juan-juanlara tabi olarak, altay dağlarında an?anevi sanatları demircilikle uğraşıyorlar ve bu devlete silah imal ediyorlardı. devrin cin yıllıklarından, göktürklerin bu sıralarda da dağınık halde bulunmadıkları ve federatif bir mahiyette juan-juanlara bağlı oldukları görülmektedir. nitekim tu-wa adlı başbuğun yerine hanedanın başına geçen bumin, 534 yılında kuzey-tabgaç idarecileriyle siyasi münasebet kurdu. 542?de akıncıların başında huagn-ho nehri yakınlarına kadar ilerledi.



546′da juan-juan devletine karşı ayaklanan tölesleri itaat altına aldı. bu başarısından sonra juan-juan devleti hükümdarı ile eş değerde olduğunu göstermek maksadıyla kızına talip oldu. ancak bu isteğinin kabaca reddedilmesi üzerine üst üste vurduğu darbelerle juan-juan devletini çökertip arazisini tamamen hakimiyeti altına aldı. il-kağan unvanını alarak tahta çıktıktan sonra eski hun başkenti otüken?i ele geçirerek devlet merkezi yaptı (552). bumin kağan, hükümdarlığını ilan ettikten sonra, küçük kardeşi istemi?ye, yabgu unvanıyla ülkenin batı kanadının idaresini verdi. istemi han, yeni yerler fethederek batı göktürk kağanlığının temellerini atarken, bumin kağan, tahta çıktığı yıl içerisinde öldü. yerine, oğlu kolo (kara) ve bunun genç yaşta ölümü üzerine de diğer oğlu mu-kan kağan geçti.


*