lafmacun org

eşcinsel şair.

anılarınızın tümünü kavrarsam

size boyun eğdirmeyi

beceren kadın ben olursam

işte o zaman boğazlayacağım sizi





dizelerinin sahibi..

sartre nin duvar*daki öykülerinden birinde atıfta bulunduğu şair.

jean nicholas arthur rimbaud, parnasse akımının en büyük temsilcilerinden, aykırı şair.

gerçek adı jean nicholas arthur rimbuad olan fransız şairdir.17 yaşında yazmaya başladığı şiirlerini 20 yaşında yazacak bir şey kalmadı diyerek şiir yazmayı bıraktı. kitaplarından bazıları ılluminations cehennem de bir mevsim

elveda.

sembolist şairler arasında gösterilir alkışlanır takdir edilir lakin fransız devrimi sırasında ölenler için üzüntüsünü dile gtridiği şiirlerin ardından afrikada silah tüccarlığı yapması kısa yoldan voleyi vurayım zihniyeti kendisine pek yakışmamıştır.

<bkz: bu ne yaman çelişki anne>

20 ekim 1854’te fransa’nın kuzeyinde ardenler bölgesinde charleville kasabasında, bourbon sokağı 73 numaralı evde doğar. subay olan babası frédéric, annesi vitalie’yi genç yaşta terk eder. vitalie cuif(rimbaud)’un roche kenti yakınlarında çiftlik sahibi olan varlıklı bir aileden geliyordu. ilk doğan çocuklarına babanın adı olan frédéric ismi konulur. ailenin ikinci çocuğu arthur, üçüncü çocuğu annesiyle aynı adı paylaşan vitalie, dördüncü çocuğu rimbaud’un hayatında önemli rolleri olan ısabelle’dir.



annenin genç yaşta eşinden ayrılmasının baskısıyla yaşayan rimbaud 8 yaşında laik bir eğitim sistemi olan rossat okulu’na verilir. daha sonra sous les alleés sokağına taşınırlar ve sofu olan annesi tarafından dini eğitimde verilen charleville koleji’ne verilir. din dersleri ve latincesi oldukça iyi olan rimbaud’a okulda "küçük pis yobaz" adı takılır. öğretmeni ariste lheriter’in destekleri üzerine yazdığı şiire daha çok özenir. o sıralarda çağdaş parnasse dergisini okur, théophile gauiter, théodore de banville, léon dierx ve paul verlaine gibi şairlerin şiirleriyle tanışır. charleville’de düzenlenen geleneksel edebiyat yarışmasında birinci olur.



öksüzlerin yılbaşı armağanları (les etrennes des orphelins) adlı şiirini revue pour tous dergisine gönderir ve bilinen ilk yazılı şiiri budur. george ızambard ile tanışıp, fikirlerinden etkilenir.ofelya, demirci, izlenim, güneş ve ten gibi şiirleri bu döneme rastlar. bu sırada çıkan paris komünü ayaklanması ve prusya-fransa savaşı siyasi çizgisinide belirlemiş olur. paris’te çıkan la charge gazetesinde üç öpücük şiiri yayınlanır. henüz 16 yaşındayken evden kaçıp paris’e gider. bundan sonra evden savaş ortamında 2 kere daha kaçmasına rağmen, perişan hallerde geri döner. bu sırada paris’in meşhur kafelerinde şiirler yazıp, çağın sanatı, siyaseti hakkında tartışmalara katılır ve absint içip, afyon yutmaya başlar. en son evden kaçışında, mektup ve şiirle dostluğunu pekiştirdiği dostu verlaine’nin evine sığınır. bundan sonraki dönemde yazdığı şiirler olgunluk dönemine ulaşır. 1873’te ilk şiir kitabı cehennemde bir mevsim (une saison en enfer) yayımlanır. verlaine’nin eşiyle arasının açılması ve rimbaud ile eşcinsel ilişkilerinin başlamasıyla; fransa’da dışlanan ikili almanya ve belçika seyahatlerine başlarlar. verlaine, rimbaud’u brüksel’de bir tabanca kurşunu ile yaralamasının ardından, eşcinsel ilişkileri yüzünden başları belaya girer. verlaine kürek mahkumu olarak hapse atılır, rimbaud ise serbesttir. 1875’te son kez görüşmelerinden sonra bir daha asla görüşmezler. bu tarihten sonra da şiir yazmayı bırakır.

*

modern şiirin, hangi coğrafyada olursa olsun, mahkum olduğu iki isimden biridir rimbaud. kıtalararası aykırılığın, marjinalliğin mavi gözlerinde yankılanması, iki farklı yaşamın izleğinde kendini tüketen bir seyyahtır rimbaud. şiir bile onun vahşiliği ve güdüsel hayvanlığı karşısında aciz, zayıf, zavallı kalmıştır.

kendi tiksintisini, vahşetini, çölünü kendisiyle bir volkanın kraterlerine götürebilecek kadar gururlu ve içe dönük, modern şiire açılan kapıda geleneksel, liberal eğilimleri en sert tepkilerle eleştirebilecek kadar asi,isyankardır rimbaud. evet, o şiiri bırakmamıştır, bitirmiştir. sessizliğe ermiştir.

modern şiir rimbaud ya mahkumdur, modern izlekte şiir yazmaya kalkışan her şair onun poetik yanına değinmek zorunda kalır- oradan beslenir. ister onu tanısın, ister tanımasın. cehennemde bir mevsim şiiriyle sınanan bir ruhun acısını dile getirmiş olan rimbaud, kendisine tek tanrı olarak, modern şiirin mahkum olduğu bir diğer büyük şair charles baudelaire i seçmiştir. biri amansız bir seyyah, asi, eşcinsel - diğeri ise saplantılı bir afyoncu, yalnızlık düşkünü, anne sevicidir. ikisinin de şiiri moden şiirin oluşması için ilktir.

4 yıl yazdı, nesilleri etkiledi. bir 10 yıl yazsaydı, şair çıkmayacaktı anasını skim. nasıl,virgina woolf, proust okumaya başladıktan sonra, ’’benim yazdıklarım bunların yanında sikinlirik be abi’’ kabilinde görüş bildirip yazmaya ara verdiyse; rimbao’dan sonra gelenler de öyle yapardı sanıyorum. büyük adam; charles baudelaire hayranı harbi flaneur.

tutkunun şairleri adlı filmde leonardo di caprio tarafından, bob dylan ın hayatının parodileştiği i m not there de ise ben whishaw tarafından canlandırılmıştır. bana kalırsa en güzel şiiri esrik gemi, en iyi kitabı ise illuminations’tır. evden kaçıp şeytana giden güzel çocuk, mavi gözlü.

şiirin açıklayamayacağı adam. tipik bir fransız şair [tipik derken] izlenimi yaratıyor. ki aykırılığı yücelten 1800 yıllar fransa’sında böyle bir şairin çıkması hiç mi hiç şaşırtıcı değil. ortam müsait yani böyle bir şairin boy vermesine.

paul eluard’ın sevgilisi olan bu şair, ilk eşcinsel deneyimi ordudaykene olmuş. komutanı tecavüz etmiştir kendisine, ki burdan yola çıkarak ne büyük dengesizlikler içinde olduğunu söylemek mümkün.

çoğu şiirinde [cumhuriyet yayınları sağolsun], aykırılığı ile göze çarpar. dizeleri kendince dizmesi, [serbest şiirin öncülerinden boru değil] benzetmeleri asgari ölçüde tutmasıyla, bir yalınlığı anlatma çabasındadır. kuru bir yalınlığa kaçmamak için de, bazen şiirin kaldıramayacağı büyük laflar eder ki şiirde ayrıkotu gibi durur. şiiri piç eden kocaman bir laf vardır, her zaman.

yaşadığı dönem itibarı ile, liberaller ile sosyalistlerin çekiştiği döneme doğmuş bir şair, sosyalist eğilimleri olan şair. bazı şiirleri anlaşılmıyor, derin bir fransız tarihi taraması yapmak gerekiyor [ah bu tembellik], ancak bu şekilde anlaşılabiliyor. madem ki orda liberal parti taraftarlarına bir gönderme yapmışmış gibi. [wish you were here’ı aşk şarkısı diye dinlemek gibi bi’ şey oluyor bazen]

bu anlattıklarımdan öğrenmeniz gereken yegane şey; şair eşcinseldir.

[tüh tüm iyiler kapılmış sanrılı kızlar]