analitik felsefe

yirminci yüzyılın geleneksel felsefi bakış açılarını redderek kurulmuş bir felsefe okulu. analitik felsefe dışında analiz, lingüistik analiz, mantıkçı analiz, felsefi analiz, sıradan dil felsefesi, cambridge analiz okulu ve oxford felsefesi gibi adlarla anılır. analitik felsefe ingilizce konuşan ve kuze iskandinav ülkelerindeki yaygın bir felsefi anlayıştır. kıta felsefesi ise daha çok ana dili ingilizce olmayan ülkelerdeki felsefi akımdır.

analitik felsefenin kurucuları cambridge filozofları g.e.moore ve bertrand russell olmakla birlikte her iki filozof da alman filozofu ve matematikçi gottlob frege ve analitik filozofun öncülerinden olan ve alman ve avusturya asıllı ludwig wittgenstein, rudolf carnap, kurt gödel, karl popper, hans reichenbach, herbert feigl, otto neurath ve carl hempel gibi isimlerden etkilenmişlerdir. ingiltere'de russell ve moore'u c. d. broad, l. stebbing, gilbert ryle, a. j. ayer, r. b. braithwaite, paul grice, john wisdom, r. m. hare, j. l. austin, p. f. strawson, william kneale, g. e. m. anscombe ve peter geach, amerika'da ise max black, ernest nagel, c. l. stevenson, norman malcolm, w. v. quine, wilfrid sellars ve nelson goodman avustralya'da a. n. prior, john passmore ve j. j. c. smart takip etmişlerdir.

analitik felsefe pozitivizmin 20. yüzyılda çağdaş bir görünüm almış şeklidir. neo-pozitivizm ya da mantıkçı pozitivizm olarak da bilinen bu anlayışa göre felsefenin asıl uğraş alanı dildir.

bu yaklaşıma göre felsefe; varlık, değer ve tanrı üstüne doğruluğu test edilemeyen öğretiler öne sürmemelidir. felsefenin görevi dildeki kavramları çözümlemektir. bu felsefe anlayışına göre bilime dayanan bilgi doğru bilgidir. bir bilginin doğru olup olmadığını anlamak için de bilginin analizi gerekir. bu amaçla bilimin kullandığı önermelerin kuruluşu ve yapısı incelenir. bu da dil analizidir.

analitik felsefeye göre felsefede ortaya çıkan sorunlardan birisi bulanık mantıksal çıkarımlar; diğeri değişik anlamları olan sözcüklerin bir birine karıştırılmasıdır. bu nedenlerden kaynaklanan sorunları çözmek için de bulanık mantıksal çıkarımlar yerine açık-seçik mantıksal çıkarımlar oluşturmak ve tek anlamlı sözcüklerden oluşan yapay bir dil sistemini kurmak gerekir.

bu akımın başlıca temsilcileri; ludwig witgenstein, moritz schlick, rudolf carnap ve hans reichenbach’tır.

felsefenin tek görevinin bilim veya önermelerin analizinden ibaret olduğunu iddia eden felsefi öğreti.