amaca giden her yol mubahtir

<ara: mubahtir> dediginizde kar$ila$tiklarinizi membasi; orijinali ends justify means olan ve niccolo machiavelli'ye ait olan bu baki$ acisi resmen nikolo'nun ruhuna i$lemi$; prens'ini okuyanlar animsarlar. ayriyeten adamin mezarinda da "hicbir ovgu bu adin buyuklugune eri$emez" yazmasi da $a$irtici degil.

makyavel hükümdar adlı eserinde bu konuyu enine boyuna incelemiş. makyavel kendine göre bir hükümdarın nasıl olması gerektiğini anlatırken, ideal hükümdar'a seslenirken aslında, maalesef, evet, "kendi çıkarları uğruna köle bir hükümdar yaratmak" girişimindedir. hükümdar, heybetlidir, güçlüdür, hak güçtür, hükümdar cömerttir, tüm güzel vasıfları taşır fakat, tüm bu güzel vasıflar makyavel'in çıkarlarına uygun düşer, bu nokta önemlidir. hükümdarın amacı, ülkesindeki halka güzel bir yaşam sunabilmektir; bunun yanında hükümdar bu amaca ulaşmak için tüm ahlkaki değerlerden muaf olabilmektedir. makyavel'in yarattığı hükümdar böyle bir insandır işte, halkın kölesi.

tabii bu modern çağa atıfta bulunan bir doktrindir. makyavel hükümdar adlı eserini hangi nedenden dolayı yazdığını söylememiştir, bu da tartışma konusudur zaten. ama bu eserde çıkan en önemli sonuç, evet tek bir sonuç ve çok önemli: amaca giden her yol mübahtır!

ahlaki değerlerin esnetilip, hatta geri plana itilip tamamen amaca yönelik bir tutum sözkonusudur. bu modern çağın kapitalizmine göndermedir. bu noktayı gören gözler, karl marx'ın makyavel'e de süper cevaplar verdiğini düşünebilir. makyavel tamamen kapitalisttir, bu zihniyetle hareket ettiğinden, evrensel yasaları çiğnmekten sakınmaz, hatta yasaları çiğnemeyi haklı görür, mantıklı bulur. eğer, insansan, bir de amacın varsa, bu amaca her ne şekilde olursa olsun ulaşmak istiyorsan, makyavel'e kulak ver. o sana, ne zaman cömert, ne zaman cimri, ne zaman gaddar, ne zaman insaflı olacağını, bu dengeyi nasıl tutturacağını söyleyecektir. hem de insanların bilinçaltında "iyi" bir insan olarak kalacağının da garantisi de verecektir.

dünya böyle dönüyor beybim, makyavel bunu ortaçağda, ben de modern çağda, bush da dün söylüyordu. aa süper temiz bir insan mı olacaksınız? o zaman tasavvuf size köle olsun, hiçbir şeye dokunmadan, hiçbir şeyi bozmadan çok büyük bir insan olarak tarihe adınızı yazdırabilirsiniz ama illa ki bu dünyada somut bir şeyler yapmak istiyorsunuz, biraz kirlenmekten sakınmayacaksınız.

makyavel böyle bir insan işte. heh heh he.

<bkz: zafere giden yolda çekilen çile kutsaldır>