.cumhuriyetin nitelikleri konusunda ise 1961 anayasası, 1924 teşkilât-ı esasîye kanunundan oldukça farklıdır. .insan haklarına dayanan devlet”, “demokratik devlet”, “sosyal devlet”, “hukuk devleti” gibi yeni temel ilkeler kabul etmiştir. bu ilkelerden hukuk devleti ilkesi gibi bazılarının temelleri eski anayasalarımızda mevcuttur. ancak sosyal devlet ilkesi tamamıyla bu anayasanın bir yeniliğidir.
1961 anayasasının getirdiği yenilik, bir anayasa mahkemesi kurmasındadır.
2. temel hak ve özgürlükler
1961 anayasasının, 1924 teşkilât-ı esasîye kanunu göre, temel hak ve özgürlüklere daha geniş bir yer verdiği hemen gözlemlenmektedir. keza bu anayasa temel hak ve özgürlükler sınırlandırılmasını oldukça güvenceli bir sisteme bağlamıştır
3. yasama
1961 anayasası 1924 anayasasından farklı olarak “çift-meclis sistemini ” kabul etmiştir (61 ay, m.63). bu 1924 teşkilât-ı esasîye kanunundan bir farklılıktır. ama bir yenilik değildir. zira, yukarıda gördüğümüz gibi 1876 kanun-u esasîsi de iki-meclis sistemini kurmuştu.
4. yargı
millet meclisi ve cumhuriyet senatosu da, yüksek mahkemelerde hâkimlik etmiş veya bunlara üye olma şartlarını kazanmış kimseler arasından gizli oyla ve üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile üçer üye seçiyordu. keza bu usûlle yargıtay genel kurulu iki, birinci sınıfa ayrılmış hâkimler ile millet meclisi ve cumhuriyet senatosu birer yedek üye seçiliyordu. bu usûl 1971’de değiştirilmiştir.
#23477